Tijdens de studiedag ‘Zoeken naar God’ verkennen we de impact van transformaties in godsbeelden op geestelijke begeleiding. Aan de hand van inspirerende keynotes en werkwinkels slaan we een brug tussen academie en praktijk. Meld je aan en denk mee.

Een samenwerking tussen het Academisch Centrum voor Praktische Theologie, het Titus Brandsma Instituut en het Platform voor Ignatiaanse Spiritualiteit.

Dit symposium richt zich op professionals die werkzaam zijn in het veld van zingeving en geestelijke begeleiding, onder meer: geestelijk begeleiders, geestelijk verzorgers, zorgpastores, basispastores, pastoraal werkers en andere zingevingsprofessionals.

DATUM

29 oktober 2026

PLAATS

Maria Theresia college, Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, KU Leuven

PROGRAMMA

09.00 – 09.40   Onthaal
09.40 – 09.45   Welkom door dagvoorzitter Glenn ter Veer
09.45 – 10.00   Beeldmeditatie (door Frieda Boeykens)
10.00 – 11.00   Lezing I door Anne Vandenhoeck
11.00 – 11.20   Pauze en verplaatsing
11.20 – 12.20   Ronde 1 werkwinkels
12.20 – 13.50   Middagmaal (op eigen gelegenheid)
13.50 – 14.50   Lezing II door Edwin van der Zande
14.50 – 15.10   Pauze
15.10 – 16.10   Ronde 2 werkwinkels
16.20 – 16.35   Terugblik door dagvoorzitter Glenn Ter Veer
Tot 17.30   Borrel

PRAKTISCH

Inschrijven vóór 15 oktober 2026
Kostprijs: € 40
Let op: U kunt pas inschrijven voor de werkwinkels op de dag zelf. Inschrijven voor het symposium kan al wel:

HOOFDLEZINGEN

Lezing 1: Van God los. Geestelijke begeleiding als ruimte om zorgpastores/geestelijk verzorgers te begeleiden in veranderingen van Godsbeelden

Of je nu gelovig bent of niet, je hebt een beeld van wie God al dan niet is. Die beelden worden vaak bepaald vanuit een perspectief op lijden. Zorgpastores of geestelijk verzorgers in de gezondheids- en welzijnszorg bevinden zich in een broeikas wat betreft de ontwikkeling van Godsbeelden en de spiritualiteit die daarmee samenhangt. De voortdurende lijdensdruk in het professioneel bezig zijn met patiënten, bewoners, cliënten en naasten heeft een impact op de relatie met God. Daarbij sneuvelen beelden, zijn er periodes van leegte en zoeken en worden nieuwe Godsbeelden aangetroffen en geïntegreerd. Geestelijke begeleiding is een plek waar er afscheid kan genomen worden van Godsbeelden die niet langer functioneren en waar nieuwe beelden voorzichtig kunnen ontluiken.

Lezing 2: Verlangen, vertrouwen en genezing — een soteriologisch perspectief op geestelijke begeleiding

Iemand maakt je geestelijk begeleider door een vraag te stellen. In die vraag ligt een eerste stap van vertrouwen besloten: het verlangen om het levende leven in zichzelf te ontdekken. Volgens André Louf raakt die zoektocht aan een diepe wond in ons mens-zijn: het verlangen bemind te worden.

Vanuit die gedachte opent zich een soteriologisch perspectief op geestelijke begeleiding. Tegelijk roept dat perspectief spanning op. Geestelijke begeleiding is immers geen behandelplan en de begeleider geen genezer. Wat betekent “genezing” dan binnen de begeleidingsrelatie?

Misschien vraagt dit perspectief om een ander verstaan van genezing: niet als maakbaar herstel, maar als groeien in vertrouwen en relationele openheid. Genezing als een wederkerig gebeuren: een aan elkaar genezen. Daarmee verschuift het perspectief ten opzichte van een meer mystagogische benadering van geestelijke begeleiding.

AANBOD WORKSHOPS

Werkwinkel: De zeven kruiswoorden. Bewegingen van de ziel bij lijden

Jezus’ laatste woorden aan het kruis raken aan een diepe innerlijke gelaagdheid wanneer mensen zich bevinden in situaties van lijden. In deze workshop maken we een letterlijke rondgang langs de kruiswoorden en de bewegingen van de ziel die geestelijk begeleiders en (zorg)pastores opmerken. We reiken sleutels aan voor geestelijke en pastorale begeleiding. We maken tijd voor verstilling om opmerkzaam te worden voor de eigen innerlijke bewegingen die de kruiswoorden oproepen.

Werkwinkel: Zelf eerst het (stilte)bad in

Stilte is als water, als begeleider moet je zelf eerst het bad in. De vertrouwdheid met de open ruimte die aan de taal voorafgaat, is noodzakelijk om goed te kunnen luisteren en de juiste woorden te spreken. In deze workshop wordt het belang van stilte aangetoond. Met tekst en beeld in de hand zoeken we contact met wat eraan voorafgaat. Deze ontdekkingstocht brengt ons dichter bij de ervaring zelf. Ons luisteren en spreken ondergaan een metamorfose. Het onuitgesprokene en de Onuitsprekelijke blijken elkaar te kennen.

Werkwinkel: Het balspel van Cusanus: spel en geestelijke begeleiding

In zijn Ludus globi (Het balspel, 1463) gebruikt Nicolaas van Cusa (1401-1464) een ogenschijnlijk eenvoudig spel als beeld voor de innerlijke weg van de mens. De onregelmatige bal beweegt nooit volledig rechtlijnig, maar volgt een eigen, onvoorspelbare baan – zoals ook een mensenleven wordt getekend door verlangens, breuken, weerstand en onverwachte bewegingen. Voor Cusanus is geestelijke begeleiding daarom niet in de eerste plaats het aanbieden van een vooraf uitgestippelde route, maar een aandachtig leren kijken naar de unieke beweging van een mens. De begeleider staat niet buiten het spel als iemand die de richting oplegt, maar helpt onderscheiden hoe iemand, via omwegen en eigen dynamieken, wordt aangetrokken door het centrum waarnaar alle beweging uiteindelijk verwijst: God als oorsprong en doel van het verlangen.

Werkwinkel: Zoeken naar God… of naar ons godsbeeld? Onderscheiding van innerlijke posities in geestelijke begeleiding

In geestelijke begeleiding spreken mensen over God – maar vaak onthult hun spreken minstens zoveel over henzelf. Godsbeelden blijken nauw verweven met innerlijke posities van vertrouwen, angst, superioriteit of wanhoop. In deze interactieve workshop verkennen we hoe godsbeelden ontstaan op het snijvlak van geloofscommunicatie, psychische dynamiek en existentiële grondhoudingen. Deelnemers leren onderscheiden van waaruit iemand gelooft, en wat dat betekent voor begeleiding. Via korte reflectie-oefeningen en casuswerk oefen je in het herkennen van verschillende geloofsposities en krijg je handvatten om mensen te begeleiden naar meer innerlijke vrijheid en homonomie in hun relatie tot God.

DOELEN STUDIEDAG

1. Verkennen van hedendaagse godsbeelden
   Het symposium wil ruimte bieden om stil te staan bij de manier waarop mensen vandaag spreken over en zoeken naar God. In een samenleving waarin er een variëteit aan godsbeelden bestaat en er veel invloeden zijn – bijvoorbeeld via sociale media – veranderen de taal en de ervaring van spiritualiteit. Niet alleen de samenleving is in verandering, maar ook in het persoonlijk leven maken mensen transformaties door onder invloed van interne of externe factoren. Het symposium verkent hoe verschillende godsbeelden ontstaan, veranderen en functioneren in het leven van mensen, en welke betekenis dit heeft voor geestelijke begeleiding.
2. Verdieping van de begeleidingsrelatie
   Een centrale focus van het symposium ligt op de begeleidingsrelatie. Geestelijke begeleiding vraagt om een relationele ruimte waarin begeleider en begeleide samen zoeken naar richting op de innerlijke weg. Het symposium wil reflecteren op vragen zoals: Hoe ontstaat een relationeel fundament in geestelijke begeleiding? en Hoe kan in begeleiding ruimte blijven voor het spreken over God, het spreken vanuit een spirituele bron?
3. Ondersteunen van professionals in hun praktijk
   In geestelijke begeleiding ontmoeten begeleider en begeleide elkaar in een gezamenlijke zoektocht naar God, de Bron van het Bestaan, het Onvoorwaardelijke, of welk begrip ook het meest passend is. Het symposium wil deze dynamiek van zoeken, luisteren en onderscheiden centraal stellen en professionals ondersteunen in het begeleiden van deze innerlijke weg. Heel concreet is het doel om professionals te ondersteunen in hun dagelijkse praktijk door:
   • theologische en spirituele reflectie te verbinden met concrete begeleidingservaringen
   • nieuwe perspectieven en werkvormen aan te reiken
4. Ontmoeting tussen wetenschap en praktijk
   De studiedag brengt academische reflectie en praktijkervaring samen. Door middel van keynotes en interactieve workshops worden deelnemers uitgenodigd om hun eigen praktijk te verdiepen en te verbinden met actuele theologische en spirituele inzichten.